Preskoči na glavno vsebino
Oder Portal slovenskih uprizoritvenih umetnosti
Enciklopedija

Glembaevi vo rašomonski odnosi

Boris Pop Ģorčev, Nova Makedonija, 11. 4. 1976

Dostop do članka je zaklenjen

Nekatere vsebine so zaradi zaščite avtorskih pravic dostopne samo uporabnikom z odobrenim dostopom.

  • Izpolnite vlogo za dostop

    Ogled gradiva bo omogočen za 30 dni.

    Izpolni vlogo
  • Dostop imam že odobren

    Prijavite se z geslom, ki ste si ga izbrali.

    Prijavi se
IZVEŠTAJ OD MOSKVA PRED GOSTUVANJETO NA TEATAROT „VAHTANGOV“ VO JUGOSLAVIJA GLEMBAEVI VO RAŠOMONSKI ODNOSI PRV TEATAR OD STRANSTVO NA STERIINO POZORJE. PET IZVEDBI NA „GOSPODA GLEMBAEVI“ VO NOVI SAD, LJUBLJANA, ZAGREB I BELGRAD BORIS POP ЃORČEV (NAŠ POSTOJAN DOPISNIK) Moskva, 9 april (po teleks) Teatarot „Vahtangov“, eden od najpoznatite sovetski dramski ansambli, ќe bide prv gostin od stranstvo vo 21-godišno postoenje na Steriinoto Pozorje. Ovoj fakt veќe ja opredeluva važnosta na ova debi i istovremeno pretstavuva priznanie za bleskavata izvedba na „Gospoda Glembaevi“, so koja moskovskite artisti doaѓaat na festivalot vo Novi Sad. Naedno, toa e i potvrda na ocenkata što poveќe od edna godina egzistira kaj ovdešnite kritičari i publika so istančen vkus i strog kriterium; deloto na Miroslav Krleža e edna od najzabeležanite, ako ne i najzabeležana pretstava koja momentno odi na edna od triesette moskovski sceni. Od ekspozicija kon eksplozija Belgradskiot režiser Miroslav Belovik, koj vo ramkite na dolgogodišnata sorabotka meѓu „Vahtangov“ i Jugoslovenskoto dramsko pozorište, kako gostin gi postavi „Glembaevi“ na scenata vo stariot moskovski centar Arbat, očigledno go napuštil konvencionalniot, kamerno studiski manir, so koj kaj nas se igraat pretežno delata na Krleža i negovata potraga po novo mu donela nesomnen uspeh. Od minatiot januari, pretstavata doživea preku 40 izvedbi, sekogaš so rasprodaden salon. Za mene Glembaevi ne ja sledat Ibzenovata tradicija, tuku toa e drama so silno naglasen jugoslovenski, emotiven tonus, ni izjavi Beloviќ. Toa e drama na golemi nastani i ogromna dinamika. Svesno počnav od dolgata ekspozicija, barav silna dramska eksplozija za tretiot čin, po intenzitetot da otide ušte podaleku od antologiskiot vtor čin. Ja favorizirav kolektivnata igra vo koja karakterite na ličnostite se predadeni vo rašomonski odnosi, pri što sekoj glumec gi brani svoite pogledi na svet. Beloviќ beše na ovoj način privilegiran, otkako pri podelbata na ulogite gi dobi navistina najsilnite artisti na ovaa kuќa, plus odličniot scenograf I. Sumbatašvili. Najpoznati meѓu niv se L. Maksakova (baronesata Šarlota), i J. Jakovlev (Leone), ništo poafirmirani G. Abrikosov (Ignat), V. Osenev (Fabrici), V. Lanovoj (Zilberbrant) i V. Dugin (d-r Puba), site redum zasluženi artisti vo ovaa najsilna postava, koja broi 48 luѓe. „Vahtangov“ pristignuva na 17 april vo Belgrad, a dva dena podocna ќe nastapi na novosadskiot festival. Vo narednite osum dena, „Glembaevi" ќe bidat izvedeni ušte vo Ljubljana, Zagreb i Belgrad (dvapati). Toa ќe bide treto gostuvanje na ovoj teatar vo Jugoslavija, kade što sobiraše aplauzi vo 1969 i 1973 godina. Nema praznik — nema izvedba Zavesata na teatarot vo Arbat e podignata prvpat na 13 noemvri 1921 godina, a negov osnovač e Evgeni Vahtangov (1883–1922), eden od najdobrite učenici na Stanislavski. Iako rabotel sosema kratko, Vahtangov sozdal svoja artistička škola čija glavna tema e: ne samo soživuvanje so likot što se sozdava tuku i izrazuvanje na ovoj odnos kon nego i kon osnovnata ideja na pretstavata vo celost. Se razbira, vakvoto artističko kredo, bara visok profesionalizam, filigransko majstorstvo, umeenje, točno i vo sekoja prilika da se opredeli kakva scenska forma e potrebna, umeenje taa ne samo da se sozdade tuku i besprekorno da sovlada. Zakonot na Vahtangovskata škola e lakoniski izrazen vo negovata trijada: avtor — vreme — kolektiv. So drugi zborovi, toa e režiserot i artistot koi vo svojata tvorečka praktika, proizleguvaat od avtorskata zamisla, prelomuvajќi ja soobrazno na svoeto vreme i koristejќi go iskustvoto (životno, opštestveno, estetsko i etičko), nasobrano vo odreden period. Možebi poradi toa Vahtangov često govori „nema praznik — nema pretstava...“ Počnuvajќi od 1923, teatarot često gostuval vo stranstvo, bil vo Švedska, Germanija, Grcija, vo site istočnoevropski zemji, nastapuval na festivali vo Cirih, Venecija, Viena i Pariz. Sepak, sproti patuvanjeto vo našata zemja, vo ovaa kuќa e vidlivo vozbuduvanjeto. Zošto e toa taka se obide da ni objasni direktorot Oleg Ivanov. Ispraveni sme pred golema obvrska, bidejќi nastapuvame so mnogu poznato delo koe pretstavuva nacionalna gordost. Sekoe od pette izvedbi ќe bide svoevidna premiera bidejќi gradovite vo koi nastapuvame imaat bogata tradicija, koga e vo prašanje Krleža. Patuvame so vozbuda i radost, a ќe bideme zadovolni ako ja sovladame estetikata na Krleža i go odbranime visokiot dostrel na sovetskata i ruskata dramska umetnost. Vo sličen stil ni govoreše i Jurij Jakovlev, eden od najpoznatite sovetski artisti, koj patem naoѓa mnogu sličnosti meѓu Krleža i Dostoevski, meѓu Leone što sam go igra i knezot Miškin vo „Idiot“, edna od negovite najbleskavi kreacii. Bi bilo poinaku koga bi gostuvale so Čehov, na primer, veli Jakovlev. Vaka, mene najmnogu me branuva kakva ќe bide ruskata varijanta na Krleža, pokažana vo negovata tatkovina. Iako kako tema ne se blisku do našiot gledač, „Glembaevi" se neverojatno dobro primeni, za što svedoči faktot što duri i jas ne možam da dobijam bileti za ovaa pretstava. Da, taa ušte dolgo ќe odi na našata scena.
Opomba
Teater Vahtangov; Sterijino pozorje Novi Sad;
Oznaka arhivskega gradiva
1976-04-10-15_799-12
Javi napako na oder@slogi.si.